Τι είναι ο παγωμένος ώμος;

Ο παγωμένος ώμος, γνωστός και ως συμφυτική θυλακίτιδα, είναι μια παθολογική κατάσταση που αφορά την άρθρωση του ώμου. Χαρακτηρίζεται κυρίως από επώδυνη δυσκαμψία. Η άρθρωση γίνεται σταδιακά πιο δύσκαμπτη καθώς περιορίζεται η ελευθερία κίνησης.

 

Η πάθηση αυτή οδηγεί σε γενικευμένη μείωση του εύρους κίνησης του ώμου προς όλες τις κατευθύνσεις, γεγονός που επηρεάζει τη φυσιολογική λειτουργία της άρθρωσης.

 

Ο παγωμένος ώμος αποτελεί μια κατάσταση που εξελίσσεται συνήθως σταδιακά και μπορεί να διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα, από μήνες έως και χρόνια.

 

Ποια είναι τα αίτια του παγωμένου ώμου;

Ο παγωμένος ώμος οφείλεται σε φλεγμονή και ρίκνωση του αρθρικού θυλάκου που περιβάλλει την άρθρωση του ώμου. Όταν ο ιστός αυτός παχύνει και σφίγγει γύρω από την άρθρωση, περιορίζεται σημαντικά η κινητικότητα του ώμου.

 

Ο παγωμένος ώμος διακρίνεται σε πρωτοπαθή, όταν εμφανίζεται χωρίς σαφή αιτία, και σε δευτεροπαθή, όταν σχετίζεται με κάποιον παράγοντα ή υποκείμενη κατάσταση.

 

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;

Υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες οι οποίοι φαίνεται να αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης παγωμένου ώμου. Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα άνω των 40 ετών, ενώ παρατηρείται πιο συχνά στις γυναίκες.

 

Ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου είναι επίσης η παρατεταμένη ακινητοποίηση ή ο περιορισμός της κίνησης του ώμου. Αυτό μπορεί να συμβεί μετά από καταστάσεις όπως τραυματισμός του στροφικού πετάλου, κάταγμα στο χέρι, εγκεφαλικό επεισόδιο ή περίοδο ανάρρωσης μετά από χειρουργική επέμβαση.

 

Παράλληλα, ορισμένες συστηματικές παθήσεις φαίνεται να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης παγωμένου ώμου. Σε αυτές περιλαμβάνονται ο σακχαρώδης διαβήτης, οι διαταραχές του θυρεοειδούς (υπερθυρεοειδισμός και υποθυρεοειδισμός), τα καρδιαγγειακά νοσήματα και η νόσος Πάρκινσον.

 

Ποια είναι τα συμπτώματα του παγωμένου ώμου;

Τα κύρια συμπτώματα του παγωμένου ώμου είναι ο πόνος και η δυσκαμψία στην άρθρωση του ώμου, που δυσκολεύουν σημαντικά την κίνηση του χεριού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο πόνος μπορεί να επιδεινώνεται τη νύχτα και να διαταράσσει τον ύπνο.

 

Η πάθηση συνήθως εξελίσσεται σταδιακά και τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν για μήνες ή και χρόνια. Η πορεία του παγωμένου ώμου χωρίζεται συνήθως σε τρία στάδια:

 

Πρώτο στάδιο – στάδιο «παγώματος»

Ο πόνος αυξάνεται σταδιακά και η κινητικότητα του ώμου αρχίζει να περιορίζεται. Συνήθως διαρκεί 2 έως 9 μήνες.

 

Δεύτερο στάδιο – στάδιο δυσκαμψίας

Ο πόνος μπορεί να μειωθεί, όμως η δυσκαμψία παραμένει έντονη και η κίνηση του ώμου γίνεται δύσκολη. Διαρκεί περίπου 4 έως 12 μήνες.

 

Τρίτο στάδιο – στάδιο αποκατάστασης

Η κινητικότητα του ώμου βελτιώνεται σταδιακά και η λειτουργία της άρθρωσης επανέρχεται προοδευτικά. Η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες ή και χρόνια.

 

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση του παγωμένου ώμου βασίζεται κυρίως στο ιατρικό ιστορικό και στην κλινική εξέταση. Ο ορθοπαιδικός αξιολογεί τα συμπτώματα και ελέγχει το εύρος κίνησης του ώμου. Θα ζητηθεί από τον ασθενή να κινήσει το χέρι του σε διαφορετικές κατευθύνσεις προκειμένου να εκτιμηθεί ο βαθμός κινητικότητας της άρθρωσης. Παράλληλα αξιολογείται αν η κίνηση προκαλεί πόνο ή εμφανίζει περιορισμό.

 

Κατά την εξέταση συγκρίνεται το ενεργητικό εύρος κίνησης (όταν κινεί το χέρι ο ασθενής) με το παθητικό εύρος κίνησης (όταν το κινεί ο γιατρός). Στον παγωμένο ώμο παρατηρείται περιορισμός και στα δύο.

 

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθούν απεικονιστικές εξετάσεις, όπως ακτινογραφία, μαγνητική τομογραφία ή υπερηχογράφημα, κυρίως για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις του ώμου.

 

Πώς αντιμετωπίζεται ο παγωμένος ώμος;

Η θεραπεία του παγωμένου ώμου στοχεύει κυρίως στον έλεγχο του πόνου και στην αποκατάσταση της κινητικότητας της άρθρωσης. Ανάλογα με το στάδιο της πάθησης και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, μπορεί να εφαρμοστεί συντηρητική ή χειρουργική αντιμετώπιση.

 

Συντηρητική θεραπεία

 

Στα αρχικά στάδια, η αντιμετώπιση είναι συνήθως συντηρητική. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, τα οποία συμβάλλουν στη μείωση του πόνου και της φλεγμονής.

 

Σε αρκετές περιπτώσεις εφαρμόζονται επίσης ενδαρθρικές ενέσεις κορτιζόνης, που βοηθούν στον περιορισμό της φλεγμονής μέσα στην άρθρωση. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο έχει η φυσικοθεραπεία, η οποία περιλαμβάνει ασκήσεις και διατάσεις με στόχο τη βελτίωση του εύρους κίνησης του ώμου. Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να πραγματοποιηθεί και διάταση του αρθρικού θυλάκου με φυσιολογικό ορό.

 

Χειρουργική θεραπεία

 

Όταν η συντηρητική θεραπεία δεν οδηγεί σε ικανοποιητική βελτίωση και η δυσκαμψία επιμένει, μπορεί να εξεταστεί η χειρουργική αντιμετώπιση.

 

Η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη μέθοδος είναι η αρθροσκόπηση ώμου, μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική που πραγματοποιείται μέσω μικρών τομών. Με τη βοήθεια ειδικών εργαλείων απελευθερώνονται οι συμφύσεις της άρθρωσης, επιτρέποντας την αποκατάσταση της κινητικότητας. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί επίσης να πραγματοποιηθούν χειρισμοί του ώμου υπό αναισθησία με στόχο τη βελτίωση του εύρους κίνησης.

 

Αποκατάσταση μετά το χειρουργείο

Μετά τη χειρουργική αντιμετώπιση του παγωμένου ώμου, ο ασθενής συνήθως φορά φάκελο ανάρτησης για λίγες ημέρες. Μέσα σε περίπου μία εβδομάδα μπορεί να επιστρέψει κανονικα στις καθημερινές δραστηριότητες του.

 

Η φυσικοθεραπεία αποτελεί βασικό μέρος της αποκατάστασης και περιλαμβάνει εξειδικευμένες ασκήσεις για τη βελτίωση και διατήρηση του εύρους κίνησης του ώμου. Συχνά απαιτείται και εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων στο σπίτι.

 

Η σταδιακή επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες και στην εργασία μπορεί να συμβάλει θετικά στην αποκατάσταση, καθώς βοηθά στην ενίσχυση της δύναμης και της λειτουργικότητας του ώμου. Η διάρκεια της αποχής από την εργασία εξαρτάται από τη φύση των συμπτωμάτων και το είδος της επαγγελματικής δραστηριότητας.

 

Αν εμφανίζετε πόνο ή δυσκαμψία στον ώμο και παρατηρείτε περιορισμό στην κίνησή του, μην αμελείτε την αξιολόγηση από ειδικό. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην αποκατάσταση της κινητικότητας. Επικοινωνήστε με τον Ορθοπαιδικό Χειρουργό Βασίλειο Ζάχο, Διευθυντή του τμήματος Ανακατασκευής Αρθρώσεων Ελάχιστης Επεμβατικότητας και Αρθροσκόπησης (Euroclinic Arthro-MIS) στην Ευρωκλινική Αθήνας, για εξατομικευμένη αξιολόγηση και θεραπευτικό πλάνο.