Τι είναι η ασβεστοποιός τενοντίτιδα;

Η ασβεστοποιός τενοντίτιδα είναι μια πάθηση κατά την οποία παρατηρείται συσσώρευση αλάτων ασβεστίου μέσα σε έναν τένοντα, προκαλώντας φλεγμονή και πόνο. Τα άλατα αυτά αποτελούνται κυρίως από υδροξυαπατίτη ασβεστίου και δεν σχετίζονται με αυξημένο ασβέστιο στο αίμα ή με διατροφικές διαταραχές.

Εμφανίζεται συχνότερα στον ώμο, στους τένοντες του στροφικού πετάλου, και ιδιαίτερα στον υπερακάνθιο τένοντα. Δεν πρόκειται για εκφυλιστική βλάβη ούτε για αποτέλεσμα τραυματισμού ή υπερκόπωσης.

Η ασβεστοποιός τενοντίτιδα εξελίσσεται σε στάδια, τα οποία περιλαμβάνουν τον σχηματισμό και, σε αρκετές περιπτώσεις, τη φυσική απορρόφηση της συσσώρευσης ασβεστίου. Σε ορισμένους ασθενείς παραμένει ασυμπτωματική, ενώ σε άλλους προκαλεί έντονο πόνο, ειδικά κατά τη φάση της απορρόφησης, όταν η φλεγμονή είναι πιο έντονη.

Πώς δημιουργείται η ασβεστοποιός τενοντίτιδα;

Η ασβεστοποιός τενοντίτιδα αναπτύσσεται με την πάροδο του χρόνου και δεν αποτελεί συνέπεια τραυματισμού ή φυσικής φθοράς του τένοντα. Πρόκειται για μια διαδικασία, κατά την οποία πραγματοποιούνται αλλαγές στη λειτουργία ορισμένων κυττάρων του τένοντα.

Στα αρχικά στάδια, σχηματίζεται συσσώρευση ασβεστίου μέσα στον τένοντα, η οποία συχνά δεν προκαλεί άμεσα συμπτώματα. Πολλοί ασθενείς μπορεί να μην αισθάνονται πόνο ή να έχουν μόνο ήπια ενόχληση.

Σε επόμενο στάδιο, ο οργανισμός προσπαθεί να απορροφήσει το ασβέστιο. Η διαδικασία αυτή συνοδεύεται από φλεγμονή, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο και περιορισμό της κίνησης. Μετά την ολοκλήρωση της απορρόφησης, ο τένοντας σταδιακά επανέρχεται, γι αυτό και σε πολλές περιπτώσεις η ασβεστοποιός τενοντίτιδα υποχωρεί με τον χρόνο.

Παράγοντες κινδύνου

Η ασβεστοποιός τενοντίτιδα εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα ηλικίας 40 έως 60 ετών, ηλικιακή ομάδα που φαίνεται να έχει αυξημένη προδιάθεση για τη συγκεκριμένη πάθηση. Επιπλέον, παρατηρείται ότι οι γυναίκες προσβάλλονται ελαφρώς συχνότερα σε σύγκριση με τους άνδρες.

Παρότι ορισμένες παθήσεις των τενόντων σχετίζονται με καταπόνηση ή επαναλαμβανόμενες κινήσεις, η ασβεστοποιός τενοντίτιδα δεν συνδέεται με συγκεκριμένες δραστηριότητες ή επαγγελματικές επιβαρύνσεις. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε, ακόμη και χωρίς προηγούμενο τραυματισμό ή έντονη χρήση της πάσχουσας περιοχής.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα συμπτώματα της ασβεστοποιού τενοντίτιδας ποικίλλουν και εξαρτώνται από το στάδιο της πάθησης. Σε αρκετές περιπτώσεις, η συσσώρευση ασβεστίου μπορεί να υπάρχει χωρίς έντονα ενοχλήματα.

Ο πιο συχνός λόγος επίσκεψης στον Ορθοπαιδικό είναι ο πόνος στον ώμο, ο οποίος μπορεί να εμφανιστεί σταδιακά ή ξαφνικά. Συνήθως επιδεινώνεται με την κίνηση του χεριού, ιδιαίτερα όταν αυτό σηκώνεται, και συχνά δυσκολεύει τον ύπνο, κυρίως όταν ο ασθενής ξαπλώνει στην πάσχουσα πλευρά.

Κατά τη φάση της απορρόφησης του ασβεστίου, τα συμπτώματα μπορεί να γίνουν πιο έντονα, με αιφνίδιο πόνο, δυσκαμψία και σημαντικό περιορισμό της κίνησης. Σε ηπιότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα περιορίζονται σε ήπια ενόχληση, κυρίως μετά από δραστηριότητα.

Διάγνωση της ασβεστοποιού τενοντίτιδας

Η διάγνωση της ασβεστοποιού τενοντίτιδας γίνεται με βάση την κλινική εξέταση και τις απεικονιστικές εξετάσεις. Ο ορθοπαιδικός αξιολογεί τον πόνο και τον περιορισμό της κίνησης.

Η ακτινογραφία είναι η βασική εξέταση, καθώς αναδεικνύει τη συσσώρευση ασβεστίου στον τένοντα. Το υπερηχογράφημα χρησιμοποιείται συμπληρωματικά για πιο λεπτομερή εκτίμηση του τένοντα και του σταδίου της πάθησης.

Η μαγνητική τομογραφία εφαρμόζεται μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις, κυρίως όταν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος των μαλακών μορίων.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ασβεστοποιού τενοντίτιδας και τενοντίτιδας του στροφικού πετάλου;

Στην τενοντίτιδα του στροφικού πετάλου, υπάρχει φλεγμονή και φθορά των τενόντων του ώμου, καθώς και των ορογόνων θυλάκων, δηλαδή μικρών «μαξιλαριών» με υγρό που βοηθούν τον τένοντα να κινείται ομαλά.

Στην ασβεστοποιό τενοντίτιδα, το πρόβλημα είναι η συσσώρευση ασβεστίου μέσα στον τένοντα. Οι ορογόνοι θύλακοι δεν επηρεάζονται άμεσα, όμως μπορεί να ερεθιστούν εξαιτίας της φλεγμονής που προκαλεί το ασβέστιο.

Με απλά λόγια, στην τενοντίτιδα του στροφικού πετάλου υπάρχει κυρίως φλεγμονή και φθορά. Από την άλλη, στην ασβεστοποιό τενοντίτιδα υπάρχουν άλατα ασβεστίου μέσα στον τένοντα, που μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο.

Συντηρητική αντιμετώπιση της ασβεστοποιού τενοντίτιδας

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αρχική αντιμετώπιση είναι συντηρητική και στοχεύει στη μείωση του πόνου και στη βελτίωση της λειτουργικότητας του ώμου:

• Ανάπαυση και αποφυγή επιβαρυντικών κινήσεων, ιδιαίτερα εκείνων που αυξάνουν τον πόνο
• Αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα για τον έλεγχο του πόνου και της φλεγμονής
• Φυσικοθεραπεία, με στόχο τη διατήρηση του εύρους κίνησης και τη σταδιακή ενδυνάμωση
• Τοπικές εγχύσεις κορτικοστεροειδών, σε περιπτώσεις έντονου πόνου

Χειρουργική αντιμετώπιση της ασβεστοποιού τενοντίτιδας

Η χειρουργική αντιμετώπιση της ασβεστοποιού τενοντίτιδας εξετάζεται όταν ο πόνος και ο περιορισμός της κίνησης επιμένουν παρά την εφαρμογή συντηρητικής θεραπείας για επαρκές χρονικό διάστημα. Στόχος της επέμβασης είναι η ανακούφιση των συμπτωμάτων και η βελτίωση της λειτουργικότητας του ώμου.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η επέμβαση πραγματοποιείται με αρθροσκοπική τεχνική, η οποία επιτρέπει την αφαίρεση της συσσώρευσης ασβεστίου με ελάχιστη επιβάρυνση των γύρω ιστών. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν και άλλες συνοδές βλάβες του ώμου, εφόσον αυτές συνυπάρχουν.

Η χειρουργική λύση εφαρμόζεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Έχει ως στόχο την ουσιαστική ανακούφιση από τον επίμονο πόνο, όταν οι συντηρητικές μέθοδοι δεν αποδίδουν.

Ανάρρωση μετά την ασβεστοποιό τενοντίτιδα

Η ανάρρωση μετά την ασβεστοποιό τενοντίτιδα εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων και τον τρόπο αντιμετώπισης. Με συντηρητική θεραπεία, η βελτίωση είναι συνήθως σταδιακή και μπορεί να χρειαστεί χρόνος μέχρι την πλήρη υποχώρηση του πόνου.

Μετά από χειρουργική αντιμετώπιση, ο πόνος μειώνεται προοδευτικά και η κινητικότητα του ώμου βελτιώνεται με την πάροδο του χρόνου. Η πλήρης επάνοδος της λειτουργικότητας μπορεί να απαιτήσει εβδομάδες ή μήνες, ανάλογα με την περίπτωση.

Σε γενικές γραμμές, η πρόγνωση είναι καλή, καθώς οι περισσότεροι ασθενείς παρουσιάζουν σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων.

Εάν εμφανίζετε επίμονο πόνο στον ώμο ή περιορισμό στην κίνησή του, μην το αμελείτε. Η έγκαιρη διάγνωση της ασβεστοποιού τενοντίτιδας επιτρέπει την αποτελεσματική αντιμετώπιση και την ταχύτερη ανακούφιση από τα συμπτώματα. Επικοινωνήστε με τον Ορθοπαιδικό Χειρουργό Βασίλειο Ζάχο, Διευθυντή του τμήματος Ανακατασκευής Αρθρώσεων Ελάχιστης Επεμβατικότητας και Αρθροσκόπησης (Euroclinic Arthro-MIS) στην Ευρωκλινική Αθήνας, για σωστή διάγνωση και στοχευμένη αντιμετώπιση.